Reguła 183 dni
Punktem wyjścia jest umowa między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wynagrodzenie za pracę najemną jest co do zasady opodatkowane tam, gdzie praca jest wykonywana — czyli w Niemczech. Wyjątek działa dopiero wtedy, gdy jednocześnie spełnione są trzy warunki:
- Pobyt w Niemczech nie przekracza 183 dni w okresie dwunastu kolejnych miesięcy.
- Wynagrodzenie wypłaca pracodawca, który nie ma siedziby w Niemczech.
- Wynagrodzenie nie obciąża zakładu ani stałej placówki pracodawcy położonej w Niemczech.
Do limitu liczy się każdy dzień obecności w Niemczech, także dzień przyjazdu, wyjazdu, weekend spędzony na miejscu i dni choroby. Dlatego kalendarz pobytu prowadzony na bieżąco jest tańszy niż spór z urzędem po roku.
Jak uniknąć podwójnego podatku
Umowa polsko-niemiecka stosuje metodę wyłączenia z progresją: dochód opodatkowany w Niemczech jest w Polsce zwolniony, ale wpływa na stawkę podatku od pozostałych dochodów krajowych. W praktyce oznacza to, że polskie zeznanie trzeba złożyć również wtedy, gdy podatek został zapłacony za Odrą — jeśli w tym samym roku były jakiekolwiek dochody w Polsce.
- Zachowaj niemieckie rozliczenie roczne (Lohnsteuerbescheinigung) — to podstawa wykazania dochodu.
- Niemieckie zeznanie (Einkommensteuererklärung) często kończy się zwrotem: klasa podatkowa przy delegowaniu bywa niekorzystna, a koszty dojazdu i podwójnego gospodarstwa domowego są odliczalne.
- Termin złożenia niemieckiego zeznania przy rozliczeniu dobrowolnym sięga czterech lat wstecz — zwrot za wcześniejsze lata bywa realny.
Brygada na własnej działalności
Przy samozatrudnieniu podatek dochodowy rozlicza się co do zasady w kraju prowadzenia działalności, o ile w Niemczech nie powstał zakład (Betriebsstätte). Zakład powstaje między innymi wtedy, gdy plac budowy jednego zlecenia trwa dłużej niż dwanaście miesięcy — wtedy dochód z tej budowy podlega opodatkowaniu w Niemczech.
Przy usługach budowlanych świadczonych niemieckiemu przedsiębiorcy VAT rozlicza nabywca — to mechanizm odwrotnego obciążenia. Faktura wychodzi bez polskiego VAT, z numerem VAT-UE obu stron i adnotacją:
„Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers” — odwrotne obciążenie, podatek rozlicza nabywca usługi.
Kiedy iść do doradcy
- Kontrakt dłuższy niż trzy miesiące albo przewidywany pobyt zbliżający się do 183 dni.
- Praca dla kilku zleceniodawców w Niemczech w jednym roku.
- Rozliczenie na własnej działalności z fakturami bezpośrednio do niemieckich firm.
- Rodzina pozostająca w Polsce i pytanie o miejsce rezydencji podatkowej.
Wybieraj biuro z praktyką transgraniczną PL–DE. Koszt obsługi jest zwykle niższy niż jedna korekta zeznania zrobiona po kontroli.